'Arábia' - indrukwekkend verhaal over arbeider

Aristides de Sousa als Cristiano

‘Arábia’ is een mooie en ontroerende film, die op indringende wijze laat zien hoe de have-nots in hedendaags Brazilië – en elders – proberen te overleven. In de eerste scènes van de film maken we kennis met de jonge André (Murilo Caliari) die opgroeit vlak bij een aluminiumfabriek in Ouro Preto in de staat Minas Gerais. Als Cristiano (Aristides de Sousa), een arbeider van de fabriek, sterft wordt André naar zijn huis gestuurd om wat spullen op te halen. Hij vindt een schrift met aantekeningen van de arbeider.

Gevangenis

Vanaf dat moment wordt de film het verhaal van Cristiano. In een voice over vertelt hij ons over zijn leven. Wanneer hij uit de gevangenis komt is hij vastbesloten er iets van te maken. Hij gaat op pad – lopend natuurlijk – op zoek naar werk. Hij plukt sinaasappelen, hij werkt een tijdlang als wegarbeider. Als hij werk vindt in een textielfabriek ontmoet hij Ana, die een administratieve functie heeft. Ze worden verliefd, maar Ana krijgt een miskraam en vanaf dat moment valt hun relatie aan stukken.

Soundtrack

Cristiano trekt verder en vindt werk in de aluminiumfabriek, werk dat zwaar is en zijn gezondheid aantast. Ana schrijft hem dat ze nog steeds van hem houdt, maar hij durft niet meer, is te bang voor mislukkingen.
In de laatste scène vraagt Cristiano zich af waarom we onze lichamen laten verpesten in fabrieken. ‘Laten we weggaan.’
Niet alleen het verhaal is indukwekkend, ook de beelden zijn prachtig, de soundtrack is mooi en alle bijrollen zijn interessant.

Betekenis van schrijven

‘Arábia’ is geregisseerd door Affonso Uchoa en João Dumans. Uchoa maakte al eerder films, Dumans is ook scenarioschrijver en schreef onder andere het script van ‘Where I grow old’ die vorig jaar te zien was op het IFFR.

‘Het gaat ook om de betekenis van het schrijven,’ vertellen ze na de vertoning van de film op het IFFR. Door zijn verhaal op te schrijven, wordt Cristiano zich bewust van zijn eigen leven en kan hij erop reflecteren. Hij schrijft zijn verhaal op omdat hij zich heeft aangesloten bij de theatergroep van de aluminiumfabriek. De regisseur van de groep heeft de spelers gevraagd iets uit hun leven op te schrijven wat belangrijk voor hen is geweest. Dit is Cristiano’s verhaal.

'Beduino' - toneelstukjes

Alessandra Negrini

‘Film zoals alleen de Braziliaanse veteraan en festivalfavoriet Bressane ze maakt en kán maken’ zegt de beschrijving van ‘Beduino’ in de IFFR-programmakrant. Het zal allemaal wel. Ik vond het een aanstellerige en overbodige film. We kijken meer dan een uur naar een man (Fernando Eiras) en een vrouw (Alessandra Negrini) die samen een soort toneelstukjes opvoeren.
Sensueel en filosofisch, noemt de programmakrant het. De vrouw is vaak bloot, heeft een prachtig lichaam en valt een paar keer bijna in katzwijm, dus dat zal wel erotisch zijn. Ze praten tegen elkaar in zinnen die vast heel diepzinnig bedoeld zijn, maar het gaat nergens over.
'We dwalen rond in duisternis’, zegt de man op een gegeven moment. Een deel van het publiek had geen zin meer in het gedwaal en verliet voortijdig de zaal.

'Pela Janela' – reis met impact

Magali Biff als Rosália

Wanneer de 63-jarige Rosália (gespeeld door Magali Biff) hoort dat ze is ontslagen, stort haar wereldje in. Haar broer Zé (gespeeld door Cacá Amaral) wil haar niet in de steek laten en hoewel ze niet wil, neemt hij haar mee in de auto die hij van São Paulo naar Buenos Aires moet brengen. Uiteindelijk doet de reis haar goed.

Veilig leven

Regisseur Caroline Leone neemt de tijd om ons het dagelijks leven van Rosália te laten zien voordat ze wordt ontslagen. Het is een klein leven, maar een heel veilig leven. De camera zit Rosália steeds dicht op de huid, we zien haar starre gezicht als ze net heeft gehoord dat ze geen baan meer heeft, we zijn bij haar als ze de hal van de elektronicafabriek uitloopt. Ze zegt niemand gedag en niemand groet haar. Gedurende de reis zien we haar heel langzaam ontdooien en contact maken met anderen. Mooi is de scène bij de indrukwekkende Iguazuwatervallen die laat zien hoe Rosália geniet van het water op haar gezicht.

Reis als therapie

‘Pela Janela’ is een roadmovie en doet wat roadmovies meestal doen: de hoofdpersoon wordt uit zijn comfortzone gehaald en maakt hierdoor een belangrijke verandering door. De reis als therapie. Bijzonder aan ‘Pela Janela’ is dat de hoofdpersoon een vrouw van 63 jaar is.

Op het IFFR zijn de makers van films vaak aanwezig zijn om na de vertoning vragen van het publiek te beantwoorden. Leone vertelt dat het haar zeven jaar heeft gekost om de film gefinancierd te krijgen. In die zeven jaar heeft ze vijf keer de route van Rosália en Zé gereden om inspiratie op te doen voor de scènes en de locaties te bepalen.

‘Pela Janela’ ging in wereldpremière op het IFFR. Caroline Leone won de De FIPRESCI Award, de prijs van internationale filmjournalisten, voor “de wijze waarop zij emotionele en politieke sferen weet te vermengen zonder hierin overdreven demonstratief te zijn.”