Olodum - het geluid van Pelourinho

Dit T-shirt kocht ik in Praia do Forte, voor mijn zoon. Natuurlijk had ik het in Pelourinho moeten kopen, maar het aanschaffen van souvenirs stel ik het liefst uit tot het allerlaatste moment.

Toen ik het aan hem gaf, keek hij wat bedenkelijk. Na mijn uitleg over Olodum vond hij het al een stuk leuker. Het filmpje op YouTube waarin Michael Jackson (in verschillende Olodum T-shirts) samen met Olodum ‘They don’t care about us’ brengt, gaf de doorslag. Zoon draagt het T-shirt regelmatig.

Beweging

Pelourinho is een oude wijk in de bovenstad van Salvador, de hoofdstad van de Braziliaanse deelstaat Bahia. De wijk is mooi gerestaureerd, maar loop je een zijstraat in dan is de verwaarlozing alweer zichtbaar.
Olodum (Yoruba voor ‘Almachtige God’) is alomtegenwoordig in de straten van Pelourinho. Je komt ze op straat tegen en als je ze niet ziet, dan hoor je ze wel, de trommelende jongens en meisjes. Atabaques heten de grote trommels, repiques de kleine. Op hoogtijdagen schijnen er wel duizend trommelaars op de been te zijn. En iedere winkel verkoopt Olodum souvenirs. 

Hoe kun je Olodum het beste beschrijven? Het is een Afro-Braziliaanse percussiegroep, opgericht in 1979, maar het is ook een school èn een beweging. Een beweging tegen sociale discriminatie, en voor de ontwikkeling van zelfvertrouwen en trots bij Afro-Brazilianen.

Machtige trommels

Museu de Cidade en Casa Jorge Amado

In haar boek ‘Kannibalen in Rio’ (1995) schrijft Ineke Holtwijk: ‘De machtige trommels bleken in staat de wijk te reanimeren. Niemand ging meer naar Pelourinho, een paar jaar geleden. In de stegen werden drugsdeals gesloten en je had ongeveer net zoveel kans een mes tegen je borst te krijgen als een stuk pleisterwerk op je hoofd. Olodum besloot op het Largo do Pelourinho, een symbolische plek voor zwart Brazilië, openbare repetities te houden. De wekelijkse oefenavonden trokken steeds meer belangstelling en groeiden uit tot happenings. Twee jaar later besloot de gouverneur tot restauratie van Pelourinho.’ Trommelen voor vernieuwing.

Michael Jackson

Michael Jackson is nog steeds aanwezig in Pelourinho. Als je op het Largo do Pelourinho (het Plein van de Schandpaal) staat, met je rug naar het Museu da Cidade en het Casa Jorge Amado, en naar de blauwe gevel links kijkt, zie je hem, op een balkon. Hij zwaait naar ons.
Het YouTubefilmpje met Olodum vind je hier.