'Einde' van Fernanda Torres

‘Einde’ van Fernanda Torres begint goed. Álvaro, een man van 85, ergert zich enorm aan de mozaïektrottoirs van Rio de Janeiro. ‘Onregelmatige vierkante steentjes, met de hand gelegd. Met de hand! Natuurlijk gaat dat loszitten, daar kun je op wachten! [...] Bak cement erover en gladstrijken die handel.’
Terwijl hij naar huis strompelt, mijmert hij over de dood van zijn kameraden, Sílvio, Ibeiro, Ciro en Neto. Vlak voordat hij zijn huis bereikt, wordt hij aangereden door een auto, bestuurd door een vrouw. Hij sterft.

Drank, drugs en seks

In de volgende hoofdstukken ontmoeten we de vrienden van Álvaro en lezen we over hun leven en vooral over hun dood. Halverwege het boek heb ik bijna genoeg van ze. Hun leven lijkt, vooral dat van Silvio, alleen maar te draaien om drank, drugs en seks. Ze interesseren me niet, deze mannen, sterker nog, ik vind ze vervelend. Maar ik lees door en merk dat Torres invalshoek om het leven van de vriendengroep vanuit hun einde te beschrijven me toch voldoende boeit. Hoe kijken we terug op ons leven als we zijn aanbeland bij het einde?

Sympathiek

Tussen de verhalen van de mannen staan de verhalen van de vrouwen die bij hen horen. Ook van hen kan ik niet houden. Hun geluk lijkt louter af te hangen van de liefde en aandacht die ze van mannen krijgen. Alleen Maria Clara, een jonge vrouw uit de lagere klassen, is sympathiek. Zij helpt de doodzieke Ciro door hem een overdosis medicijnen toe te dienen.

Ledigheid

Torres schetst een goed beeld van de oppervlakkigheid en leegheid van de hedonistische jaren zestig en zeventig in Rio de Janeiro. Ik vraag me af hoe het tegenwoordig is gesteld met de hogere klassen in Brazilië. Nog steeds ledigheid troef? En hoe staat het nu met de man-vrouw verhoudingen?

Fernanda Torres

Fernanda Torres (Rio de Janeiro, 1965) is actrice. ‘Fim’, haar eerste roman, kwam uit in 2013 en is in Brazilië een groot succes. In 2014 verscheen haar tweede boek ‘Sete anos’, een verzameling kronieken over Rio de Janeiro, Brazilië en haar eigen leven. ‘Einde’ kwam uit in 2015 bij uitgeverij Cargo, de vertaling is van Kitty Pouwels.