'Als ik mijn ogen sluit' van Edney Silvestre

In een klein plaatsje in de Braziliaanse binnenlanden vinden Paulo en Eduardo, jongens van twaalf jaar, het toegetakelde lijk van een vrouw. Even later geeft de echtgenoot van de vrouw, een tandarts, zich aan. De jongens geloven niet dat deze iele oude man zoveel kracht heeft om de moord op zijn geweten te hebben. Ze besluiten op onderzoek uit te gaan en de ware dader te vinden. Ze breken in in het huis van de tandarts en vinden er grote hoeveelheden condooms. Het raadsel wordt nog groter als de tandarts zelfmoord pleegt. Gelukkig krijgen ze een handlanger in hun zoektocht, Ubiratan, een oude man die tegen zijn zin in een bejaardentehuis woont.

Beerput

‘Als ik mijn ogen sluit’ van Edney Silvestre speelt zich af in 1961, als Joeri Gagarin als eerste mens in een raket rond de aarde vliegt. In 1961 was Brazilië een democratie, maar de naweeën van de dictatuur van de Estado Novo, onder Gétulio Vargas zijn nog voelbaar en de militaire coup van 1964 is niet ver. Wat de twee jongens en Ubiratan ontdekken tijdens hun speurtocht is een beerput die alles te maken heeft met de gruwelijke ongelijkheid in het Brazilië uit de jaren zestig. De rijken en machtigen denken zich alles te kunnen veroorloven om aan hun gerief te komen. Arme zwarte vrouwen zijn hiervan het grootste slachtoffer.

Corruptie

Sinds 1984 is Brazilië weer een democratie en de enorme ongelijkheid is misschien iets minder geworden, maar de rijken hebben nog steeds ontstellend veel macht in handen, in de politiek, in de media. En de corruptie is er nog steeds ongekend. Het optimistische aan ‘Als ik mijn ogen sluit’ is dat Paulo en Eduardo, ondanks het feit dat ze uit een lagere klasse komen, het toch ver weten te schoppen in de wereld. Anders dan de vermoorde vrouw, die geen enkele kans had om een nieuw leven te beginnen.

Alleen al daarom is het een boeiend verhaal dat Silvestre vertelt. Wel rammelt er zo hier en daar iets aan het boek. De dialogen tussen de jongens zijn soms wat kinderachtig. In hoofdstuk 14 wordt gesuggereerd dat het hele verhaal is opgeschreven door Eduardo, maar dat wringt met de hoofdstukken die worden verteld vanuit het perspectief van Ubiratan.

Edney Silvestre

Edney Silvestre (Valença, 1950) is journalist, schrijver en televisiepresentator. Hij debuteerde in 2009 met ‘Se eu fechar os olhos ahora’ waarmee hij twee belangrijke prijzen won. De vertaling van Harrie Lemmens kwam in 2012 uit bij De Arbeiderspers.